Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez władze Mszczonowa. Do najważniejszych z nich należą:
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Mszczonów na lata 2022-2028,
Program Usług Społecznych w Gminie Mszczonów na lata 2024-2026,
Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Ofiar Przemocy Domowej dla Gminy Mszczonów na lata 2024-2030,
Gminny Program Wspierania Rodziny dla Gminy Mszczonów na lata 2023-2025,
Program osłonowy „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028,
Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii i Przemocy w Rodzinie dla Gminy Mszczonów na lata 2022-2025.
Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.
Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2024 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Mszczonów związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców.
Na poziom wydatków miała wpływ m.in. ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego z 23 maja 2024 r.
Na tendencję wpłynęło również przedłużenie kolejnych regulacji wspierających polskie rodziny w postaci dodatku osłonowego niwelującego koszty energii, gazu i żywności, który w 2024 r. charakteryzował się większą kwotą wydatkowaną z budżetu gminy na ten cel niż w roku poprzednim.
Wysokość wypłaconych świadczeń społecznych
Wydatki na bieżące utrzymanie CUS
Wartość zadań związanych z usługami opiekuńczymi
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Centrum Usług Społecznych wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, ustaw o dodatku osłonowym, elektrycznym czy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Obecna struktura organizacyjna Centrum Usług Społecznych jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia.
Źródłem finansowania zadań realizowanych przez CUS są:
środki własne gminy,
dotacje do zadań własnych,
oraz dotacje do zadań zleconych.
W trakcie 2024 r. CUS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo, pozyskano środki oraz inne świadczenia ze źródeł zewnętrznych, np. w ramach programów "Posiłek w szkole i w domu", "Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa", "Korpus Wsparcia Seniorów" czy "Opieka 75+". Ponadto, w ramach prowadzonej działalności statutowej CUS w swojej bieżącej pracy realizował projekty socjalne i działania środowiskowe, takie jak funkcjonowanie Zespołu Interdyscyplinarnego, a także prowadzenie ośrodka wsparcia ,,Klub Senior+''.
Najczęściej występującymi powodami korzystania z pomocy społecznej w Gminie Mszczonów w 2024 r. były długotrwała lub ciężka choroba, ubóstwo i niepełnosprawność. Należy przy tym zaznaczyć, że rodzina mogła korzystać z pomocy z powodu różnych przesłanek jednocześnie (ta sama rodzina mogła być ujęta w tabeli przy kilku pozycjach). Aby uzyskać pomoc ze strony CUS rodzina lub osoba ubiegająca się o pomoc musi spełnić co najmniej dwie przesłanki tj. po pierwsze dochód osoby lub rodziny nie może przekroczyć kryterium ustawowego, po drugie musi wystąpić co najmniej jedna przesłanka, o której mowa w ustawie o pomocy społecznej. Centrum Usług Społecznych wspiera osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej.
W 2024 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 110 rodzin, a niepieniężnymi 54 rodziny.
Pracę socjalną świadczono wobec 155 rodzin.
Program rządowy ,,Posiłek w szkole i w domu'' na lata 2024-2028, którego głównym celem
było wsparcie finansowe gminy w udzielaniu pomocy w postaci:
świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup żywności lub posiłku,
świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych,
gorącego posiłku dla dzieci do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej, dla uczniów do ukończenia szkoły ponadpodstawowej oraz dla pozostałych osób otrzymujących pomoc na podstawie art. 7 ustawy o pomocy społecznej.
Program rządowy ,,Posiłek w szkole i w domu'' jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także osób dorosłych, którzy spełniają kryterium dochodowe.
Na realizację zadania w 2024 r. oceny wydatkowano łącznie 193.543,00 zł, w tym ze środków własnych gminy w wysokości 42.352,00 zł oraz 151.191,00 zł pochodzących z budżetu wojewody.
W 2024 r. z programu rządowego ,,Posiłek w szkole i w domu'' skorzystały 172 osoby, w tym 10 dzieci do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej oraz 23 uczniów do czasu ukończenia szkoły ponadpodstawowej.
ASYSTENCI RODZINY I RODZINY ZASTĘPCZE
Głównym powodem przyznania pomocy w formie wsparcia asystenta rodziny przez Centrum Usług Społecznych była bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego
Z tej formy pomocy korzystało 14 rodzin, w których funkcjonuje 56 osób w rodzinach. Asystenturą objęto 14 rodzin.
W ramach realizacji zadania Gmina ponosi odpłatność za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, w tym w rodzinach zastępczych oraz w placówkach opiekuńczo-wychowawczych.
ZESPÓŁ INTERDYSCYPLINARNY
W 2024 r. założonych zostało 31 Niebieskich Kart oraz 4 kontynuowane z poprzedniego okresu sprawozdawczego.
Na 36 spotkaniach grup diagnostyczno-pomocowych powołanych w ramach procedury Niebieskiej Karty, wnioskowano o zamknięciu 21 postępowań.
PORADNICTWO PSYCHOLOGICZNE
CUS od 2011 r. prowadzi specjalistyczne poradnictwo psychologiczne, które świadczone jest przez psychologa zatrudnionego w Centrum mieszkańcom z Gminy Mszczonów na umowę zlecenie. Specjalista przyjmuje pacjentów raz w tygodniu.
Z poradnictwa specjalistycznego w 2024 r. skorzystało łącznie 38 rodzin.
KLUB SENIORA
Ośrodek wsparcia ,,Klub Senior+'' działający przy Centrum Usług Społecznych w Mszczonowie, w ramach powierzonego przez Gminę Mszczonów zadania, zainicjował realizację II modułu projektu Senior+. W obiektach usytuowanych przy ulicy Jeżynowej oraz przy ulicy Tarczyńskiej 54/62 w Mszczonowie, pięć razy w tygodniu spotykają się Seniorzy. Dwudziestoosobowa grupa beneficjentów (po 10 uczestników w każdym Klubie) uczestniczyła w zajęciach rozwijających umiejętności manualne, rzemieślnicze, artystyczne, wokalne oraz wizerunkowe.
Na realizację zadania w 2024 r. wydatkowano kwotę 141.420,54 zł ze środków własnych gminy.
,,Opieka 75 plus''
Program Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej realizowanym przez gminę, którego głównym założeniem jest świadczenie usług opiekuńczych dla seniorów w ich miejscu zamieszkania. Usługi opiekuńcze są świadczone
nieodpłatnie dla osób samotnie gospodarujących, które ukończyły 75 lat.
W ramach realizowanych usług opiekuńczych osobom starszym została zapewnione odpowiednie wsparcie oraz pomoc, adekwatne do potrzeb wynikających ze stanu zdrowia, niepełnosprawności oraz wielu. Realizowane usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania osób starszych z Gminy Mszczonów stałą się jedną z głównych form wsparcia osób starszych, których głównym celem jest zapewnienie pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych oraz zapewnienie kontaktów z najbliższym otoczeniem.
W 2024 r. z programu rządowego,, Opieka 75 plus'' skorzystało 19 osób, zrealizowano 5.382 godziny usług opiekuńczych.
USŁUGI SPECJALISTYCZNE – DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI
Zasady przyznawania pomocy i odpłatności określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej. Usługi specjalistyczne są świadczone przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania zawodu m.in. psychologa, pedagoga, logopedę, terapeutę zajęciowego, asystenta osoby niepełnosprawnej lub innego zawodu dającego wiedzę i umiejętności pozwalające świadczyć te usługi.
W 2024 r. w Centrum Usług Społecznych w Mszczonowie ze specjalistycznych usług opiekuńczych skorzystało 6 dzieci. Przyznano i zrealizowano 486 godzin usług specjalistycznych.
W 2024 r. z dodatku mieszkaniowego skorzystało 21 osób.
Łączna wysokość wypłaconych dodatków wynosiła 47.851,49 zł.
W 2024 r. wypłacono 27 świadczeń w postaci dodatków gazowych (refundacja podatku VAT) na kwotę 10.579,08 zł.
W 2024 r. wypłacono 476 świadczeń w postaci bonów energetycznych na kwotę 182.248,08 zł.
W 2024 r. wypłacono 354 świadczeń w postaci dodatków osłonowych na kwotę 137.176,07 zł.
Działania CUS z zakresu wspierania rodziny dotyczyły również kontynuacji pomocy obywatelom Ukrainy. Wsparcie realizowane w ramach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, realizowano z Funduszu Pomocy.
Świadczenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy przebywającym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wypłacane na podstawie art. 13 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy Obywatelom Ukrainy - wypłacono 105.984,00 zł (wraz z kosztami obsługi zadania).
Jednorazowe świadczenie pieniężne 300,00 zł na obywatela Ukrainy (art. 31 ustawy z dnia 12 marca 2022 r.) - dla 16 Obywateli Ukrainy wydatkowano 4.800,00 zł (96,00 zł na koszty obsługi zadania).
Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, przede wszystkim ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.
Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.
Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2024 r. wyniosły ponad 1,6 mln zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych.
Na rzecz ochrony zdrowia, w 2024 r., podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.
Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.